Despues di e caso reciente den corte, unda fiscal a pidi castigo pa e polisnan involucra den e morto di Ayden, reaccion di comunidad no a tarda. E decision di Ministerio Publico a toca fibra profundo den hopi ciudadano. Riba social media y den conversacionnan publico, rabia, desilusion y frustracion a sali cla.
E emocionnan aki ta humano. Ora un caso ta toca bida humano, autoridad y husticia, opinionnan lo ta fuerte. Pero tin un lina legal cu no por wordo crusa.
Libertad di expresion ta un derecho fundamental den un estado di derecho. E ta duna espacio pa critica gobierno, cuestiona desicionnan judicial y expresa desacuerdo sin miedo. Pero libertad no ta libertinaje.
Kico ta libertinaje den e contexto aki? Ta ora hende usa “libertad” como excusa pa:
* Manda menasa contra huez, fiscal of otro funcionario publico
* Instiga violencia contra polisnan of nan famia
* Haci “ophitsing”, loke ta instiga publico pa odio of eherce violencia contra un grupo
* Difama, propaga informacion falso cu por pone siguridad di otro den peligro
* Intimida persona cu a tuma un rol den proceso judicial
Tur esakinan no ta opinion. Esakinan ta delito.
“Ophitsing” ta algo serio. Ta ora bo, publicamente y conscientemente ta stimula otro pa comete acto violento of crea odio contra un grupo of autoridad. E por ta un post, un video, un mensahe den grupo. Si e contenido ta yama pa violencia, destruccion of represalia, e no ta mas un expresion, e ta invitacion.
Menasa tampoco no ta permitibel. Un frase manera “nan lo paga pa esaki” of “mester haci algo contra nan” por wordo interpreta como intimidacion. Ley ta proteha no solamente contra violencia fisico, pero tambe contra presion y terror verbal.
Un sociedad madura mester por distingui entre critica duro y conducta penal. Bo por no ta di acuerdo cu fiscal. Bo por cuestiona sistema. Bo por exigi transparencia. Pero bo no por pone presion, instiga, menasa of encurasha violencia pa medio di miedo.
Democracia ta fuerte ora ciudadano ta usa palabra pa construi, pero no pa destrui. Rabia ta comprensibel. Dolor ta real. Pero responsabilidad ta indispensable.
Libertad di expresion ta un derecho poderoso. Pero e ta encamina hunto cu limite legal y etico. Pasobra sin limite, libertad ta bira caos. Y ningun pais no por prospera den caos.